Vorig jaar hielden we een brede bevraging bij de inwoners van de Scheldevallei. Er bereikte ons heel wat positieve input, maar ook een aantal vragen, opmerkingen en bezorgdheden. Via deze weg willen we hierop een antwoord bieden. We behandelen in aparte artikels de diverse thema's:
- Draagkracht van ons gebied en overlast door toerisme
- Landbouw onder druk
- Wat met mijn eigendom?
- Versnipperd park met vele kleinere natuurgebieden
- Industrie en evenementen in conflict met natuur
Te versnipperd park!
Doordat we een Nationaal Park met als basis een rivier en haar zijrivieren hebben we een andere vormelijke beleving dan vele andere Nationale Parken. Doordat we bovendien centraal in de druk bebouwde en dichtbevolkte Vlaamse ruit liggen, hebben we nog heel wat extra uitdagingen. Kritiek op deze typerende van Nationaal Park Scheldevallei behandelen we in dit artikel.
- Ik vind het veel te versnipperd om van een degelijk park te spreken. Wat ik belangrijk vind en mis in dit kandidaat Nationaal Park is de verbinding tussen de uitgekozen gebieden. Waarbij er in Nationaal Park Hoge Kempen een gevoel van uitgestrektheid en weidsheid heerst, zal ik dit gevoel niet hebben bij Nationaal Park Scheldevallei door de eerder lange sliert natuur die het Park moet voorstellen. Hoewel ik de meerwaarde van een Nationaal Park zeker inzie en waardeer, zal de Scheldevallei voor mij nooit aanvoelen als een Nationaal Park.
Een aaneengesloten ecologisch systeem
De Schelde en haar zijrivieren functioneren vandaag al als een aaneengesloten ecologisch systeem. De otter vindt zijn weg van de Moervaartvallei tot de Rupelstreek. De fint zwemt tot in de natte gebieden naast de rivieren om te paaien. Vogels fourageren over het ganse gebied. Maar uiteraard is hier nog veel ruimte voor verbetering.
De rivieren zijn hierbij cruciaal. Zij vormen de basisgrid voor de verbindingen in de vallei. De Schelde is de dominante waterloop in de regio, maar niet de enige. Verschillende zijrivieren, zoals Rupel, Durme en Dender, maar ook tal van beekvalleien vormen het watersysteem van de Scheldevallei. Vele beekvalleien liggen dwars op de rivieren en vormen op die manier een belangrijke groenblauwe verbinding tussen de rivier en het hinterland. Deze beekvalleien zijn de drager van het inlandse water naar de rivieren. Beekvalleien inrichten en ontwikkelen als waardevolle groenblauwe verbindingen is dan ook essentieel om de klimaatrobuustheid van de Scheldevallei te verhogen.
Nationaal Park Scheldevallei heeft de ambitie om reeds aanwezige natuurwaarden in de Scheldevallei te versterken. De weerbaarheid van een natuurlandschap wordt immers ondergraven door isolatie. Het verbinden en verweven van de natuurclusters in de Scheldevallei is dan ook de manier om deze weerbaarheid te verhogen.
Uitbouwen van een streekidentiteit
In de Scheldevallei wordt er al decennialang nauw samengewerkt op vlak van natuur, erfgoed, toerisme en recreatie. Overwegend hangen de samenwerkingen samen met streekspecifieke kenmerken (o.a. industrieel erfgoed) en gebiedsspecifieke uitdagingen (o.a. overstromingen en natuurbescherming). Toch kan de Scheldevallei nog meer eenheid kan uitstralen voor bezoekers of bewoners. Verbindingen creëren, op alle fronten, is dan ook de manier om de samenhang en kwaliteit op te schalen. Bij de opmaak van onze plannen is uit de vele overlegmomenten naar voor gekomen dat de streekidentiteit op dit moment in de Scheldevallei voornamelijk vertrekt vanuit het lokaal niveau: de gemeente, het nabijgelegen waardevol natuurgebied, de lokale afgesneden Scheldemeander,… Naast verbinden en verweven van de natuurclusters willen we ook hard inzetten op de versterking van de streekidentiteit als verbindingsinstrument.
De ambitie van het Nationaal Park is dan ook om deze lokale streekidentiteiten als een geheel samen te brengen. Het versterken van lokaal erfgoed, het bepalen van verhaallijnen (met positionering en branding) en het implementeren van een huisstijl voor Nationaal Park Scheldevallei moet hierin bijdragen om de streek door bezoekers op intuïtieve manier te laten verkennen. Nationaal Park Scheldevallei wordt dan het kwaliteitslabel met een herkenbare huisstijl van de regio en moet de facilitator zijn om deze streekidentiteit te ondersteunen en uit te bouwen.